Obsesif Kompülsif Bozukluk (OKB) ve Şema Terapi Takıntılar, Zorlantılar ve Kontrol İllüzyonu Obsesif Kompülsif Bozukluk (OKB), kişinin yoğun kaygıya neden olan tekrarlayıcı, istenmeyen düşünceler (obsesyonlar) ve bu kaygıyı azaltmak için yapılan zorlayıcı, ritüelistik eylemler (kompülsiyonlar) ile karakterize edilen bir bozukluktur. OKB’nin temelinde, kişiyi felaket beklentisinden korumayı amaçlayan, abartılı bir kontrol ve sorumluluk ihtiyacı yatar. Şema […]

Bağlanma ve Şema Terapi Bağlanma Teorisi Nedir? Bağlanma teorisi, 1950’li yıllarda psikiyatrist John Bowlby tarafından geliştirilen ve daha sonra Mary Ainsworth tarafından deneylerle desteklenen psikolojik bir çerçevedir. Bu teori, insan bebeklerinin hayatta kalmak için anneleri (veya birincil bakım verenleri) ile kurduğu güçlü, duygusal bağların (bağlanma) doğasını ve önemini inceler. Bağlanma sistemi, stres anlarında güvenlik ve […]

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) ve Şema Terapi Giriş: DEHB, Nörogelişimsel Zorluklar ve Yaşam Örüntüleri Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), kişinin dikkatini sürdürme, dürtülerini kontrol etme ve aşırı hareketliliği yönetme becerilerinde kalıcı zorluklar yaşamasına neden olan nörogelişimsel bir bozukluktur. DEHB, bireyin akademik başarısını, mesleki işlevselliğini ve kişilerarası ilişkilerini etkiler. Şema Terapi (ST), DEHB’nin […]

Göç ve Şema Terapi Göç Deneyimi ve Şema Terapi: Kimlik, Aidiyet ve Adaptasyon Göç deneyimi, kişinin sadece fiziksel olarak yer değiştirmesi değil, aynı zamanda kimlik, ait olma ve güvenlik duygularının yeniden tanımlandığı derin bir psikolojik süreçtir. Yeni bir kültüre adaptasyon çabası, bireyin çocuklukta geliştirdiği Erken Dönem Uyumsuz Şemaları tetikleyebilir ve kültürel çatışmalar nedeniyle yeni başa […]

Erteleme ve Şema Terapi Erteleme: Tembellik Değil, Duygusal Kaçınmadır Erteleme (Prokrastinasyon), kişinin önemli görevleri, sonuçlarının farkında olmasına rağmen, bilinçli olarak ertelemesi veya son dakikaya bırakması davranışıdır. Şema Terapi (ST) perspektifine göre erteleme, bir tembellik göstergesi değil; görevin başlatılmasının veya tamamlanmasının tetikleyeceği kaygı, utanç, yetersizlik veya sıkıntı gibi acı veren duygulardan kaçınma çabasıdır. Bu nedenle erteleme, […]

Duygu Düzenleme ve Şema Terapi Duygusal Çalkantı ve Duygu Düzenleme Zorlukları Duygu Düzenleme Zorlukları (DYZ), bireyin yoğun duygusal tepkilerini (öfke, kaygı, üzüntü, utanç) tanıma, kabul etme ve bu tepkileri sosyal açıdan uygun ve işlevsel bir biçimde yönetme becerisinde yaşadığı kalıcı güçlükleri ifade eder. Bu durum, kişinin iç dünyasında sürekli bir “duygusal fırtına” hissi yaratır ve […]

Hayır Diyebilmek ve Şema Terapi Kendini İhmal ve Sınır Koyma Döngüsü İlişkilerde kendi ihtiyaçlarını sürekli arka plana atma, başkalarını aşırı önceliklendirme, “Hayır” demekte zorlanma ve dolayısıyla sağlıksız kişisel sınırlar oluşturamama; kişinin duygusal enerjisini tüketen ve kendini ihmal etme döngüsünü sürdüren yaygın yaşam örüntüleridir. Bu zorluklar, genellikle çocukluk döneminde karşılanmayan sevgi ve kabul görme ihtiyacının, koşullu […]

Öfke Kontrolü ve Şema Terapi Öfke ve Karşılanmamış Temel Çocukluk İhtiyaçları Öfke, haksızlık, tehdit veya engellenme algılandığında yaşanan doğal bir duygudur. Ancak kontrol edilemeyen, yoğun öfke patlamaları veya kronik öfke hali, kişinin ilişkilerini ve iç huzurunu yıkan bir döngüye dönüşebilir. Şema Terapi (ST), yıkıcı öfkeyi genellikle ikincil bir duygu olarak ele alır; yani öfke, altta […]

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) ve Şema Terapi TSSB ve Travma: Travma Nedir? Travma, kişinin başa çıkma kapasitesini aşan, hayatı tehdit edici veya yoğun duygusal acıya neden olan olaylar ve bu olayların sinir sistemi üzerindeki kalıcı etkileridir. Psikolojide travma, genellikle iki ana kategoriye ayrılır: Tekil Travma (Büyük T): Deprem, kaza, saldırı veya tek bir akut istismar […]

Yeme Bozuklukları ve Şema Terapi Yeme bozuklukları, kişinin yeme davranışlarında, yiyeceklerle ve bedeniyle kurduğu ilişkide ciddi bozulmaların görüldüğü, fiziksel ve psikolojik bütünlüğü tehdit eden karmaşık tablolardır. Bu zorluklar, hem derin köklü şemaların bir yansıması hem de güncel düşünce hatalarının sürdürdüğü bir kısır döngüdür. Bu yaklaşımda yeme bozukluğu, sadece kilo veya besinle ilgili bir sorun değil; […]